o projekcie
Cmentarz Łyczakowski we Lwowie to jeden z najważniejszych pomników polskiej kultury, historii i tradycji. W 2017 roku Fundacja Dziedzictwa Kulturowego pozyskała środki na konserwację położonych na terenie nekropolii nagrobków trzech prezydentów Lwowa: Michała Michalskiego, Tadeusza Rutkowskiego oraz Józefa Neumanna.
Michał Michalski (1847–1907)
Urodził się 29 września 1847 roku we Lwowie, był synem rzemieślnika. Po ukończeniu szkoły ludowej do 1863 roku szkolił się w zakładach kowalskich. Kiedy wybuchło powstanie styczniowe zaciągnął się do oddziału W. Komorowskiego i uczestniczył w bitwie pod Poryckiem na Wołyniu (2–3 października 1863 roku). Po krótkim okresie więzienia powrócił do zawodu i otworzył własny warsztat kowalski, który w 1879 roku przekształcił w fabrykę powozów. Dzięki swoim sukcesom gospodarczym i społecznym w 1878 roku uzyskał obywatelstwo miejskie, a w 1880 został wybrany do Rady Miejskiej Lwowa. Od 1889 roku pełnił funkcję posła Lwowa do Sejmu Krajowego, w 1895 roku został wybrany wiceprezydentem Lwowa, a 7 lipca 1905 roku – prezydentem. Był członkiem wielu organizacji społecznych i gospodarczych. Zmarł 13 kwietnia 1907 roku we Lwowie.
Tadeusz Rutkowski (1852–1918)
Był synem Klemensa i Karoliny z Treszkowskich, pochodził z rodziny ziemiańsko-inteligenckiej. Kształcił się kolejno na Politechnice i Uniwersytecie w Wiedniu. W 1872 roku uzyskał tytuł doktora filozofii. Był dziennikarzem – pisząc liczne artykuły, wskazywał na konieczność uprzemysłowienia zaboru pruskiego, propagował pracę u podstaw. W Sejmie Krajowym reprezentował centrum demokratyczne, walcząc o realizację reform gospodarczych i postęp dla kraju. W parlamencie wiedeńskim (1888 –1901) przeciwstawiał się ugodowej polityce zdominowanego przez konserwatystów Koła Polskiego. Od 1905 roku pełnił funkcję wiceprezydenta Lwowa, troszcząc się o rozwój przestrzenny oraz infrastrukturę dynamicznie rozwijającego się miasta. Podczas okupacji rosyjskiej (1914–1915) został wybrany prezydentem miasta, zastępując na stanowisku Józefa Neumanna. Mimo niesprzyjającej sytuacji starał się zapewnić mieszkańcom miasta normalne warunki życia. Wycofujący się ze Lwowa Rosjanie internowali 40 obywateli miasta, w tym Tadeusza Rutkowskiego oraz całe Prezydium Rady Miejskiej.
Na uwagę zasługuje działalność mecenasowska Rutkowskiego. Był kolekcjonerem sztuki, redaktorem naczelnym miesięcznika „Sztuka” oraz inicjatorem powstania Miejskiej Galerii Obrazów. Jego działalność wpłynęła pozytywnie na rozwój życia kulturalnego we Lwowie.
Józef Neumann (1857–1932)
Urodził się 26 stycznia 1857 roku jako syn urzędnika skarbowego Józefa Neumanna oraz Krystyny z Mochnackich. W końcu XIX wieku stał się współwłaścicielem istniejącej od 1770 roku lwowskiej drukarni Piller & Ska. Rozwijając drukarnię, wprowadził jako pierwszy w Polsce kolorowy druk offsetowy, wykonując m.in. druki według projektów Leona Wyczółkowskiego. W 1913 roku został posłem do Sejmu Krajowego (w miejsce zmarłego Stanisława Ciuchcińskiego). Jako długoletni członek Rady Miejskiej miasta Lwów w 1907 roku został wybrany wiceprezydentem miasta, a w 1911 – prezydentem.
W 1914 roku, podczas I wojny światowej, jako przedstawiciel mieszczan lwowskich Józef Neumann należał do Naczelnego Komitetu Narodowego. Był inicjatorem przekazania przez Radę Miejską Lwowa w formie daru narodowego półtora miliona koron na Legiony Polskie. W 1918 roku brał czynny udział w walkach o Lwów, za co otrzymał liczne odznaczenia.
Funkcję Prezydenta Lwowa sprawował do 31 sierpnia 1927 roku, ustępując na skutek rozwiązania przez władze centralne Rady Miejskiej. Swoje obowiązki przekazał komisarzowi rządowemu Ottonowi Nadolskiemu.
Zadanie renowacji pomników realizowane było dzięki środkom Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznanym Fundacji Dziedzictwa Kulturowego w ramach programu „Miejsca Pamięci Narodowej za Granicą”.
