Restauracja fryzu w Kolegiacie Świętego Wawrzyńca w Żółkwi 2016 (Ukraina)


Kolegiata św. Wawrzyńca, ufundowana w latach 1606-1618 przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego, stanowiła główną świątynię Żółkwi. Wzniesiona została według planów włoskich architektów: Pawła Szczęśliwego, Ambrożego Przychylnego i Pawła Rzymianina.

 

Kościół - pomnik rodu Żółkiewskich był wyjątkowym dziełem architektury, nie mającym swojego odpowiednika na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Oprócz funkcji religijnych, miał stać się rodzinnym mauzoleum oraz wotum dziękczynnym za zwycięstwa odniesione przez wojska polskie, dowodzone przez jego kolatora. Szczególną pieczą otoczył świątynię wnuk fundatora, król Jan III z rodu Sobieskich.
Odzwierciedleniem zamierzeń by świątynia stała się Panteonem Rycerstwa Polskiego jest program ideowo treściowy wyrażony na powierzchni szerokiego fryzu obiegającego kościół na zewnątrz, nie mający analogii w sztuce europejskiej. Autorem tego programu był sam hetman Żółkiewski. Metopy zostały ozdobione: płaskorzeźbami św. Jerzego, św. Marcina walczących ze smokiem, konnych husarzy, łuczników, rannych żołnierzy, herbem Lubicz Żółkiewskich ujętym labrami, symbolicznymi kompozycjami składającymi się z bram i panoplii, motywami roślinnymi. Narożniki zakończone zostały pełnoplastycznymi przedstawieniami orłów.  

 

Pierwotnie dopełnieniem zewnętrznego programu ideowego były cztery wielkoformatowe obrazy batalistyczne zdobiące wnętrze kościoła - obecnie znajdujące się w zbiorach Lwowskiej Narodowej Galerii Sztuki. Pierwszy z nich wykonany około 1620 r. na zlecenie hetmana Żółkiewskiego przez Szymona Boguszewicza przedstawia bitwę pod Kłuszynem. Kolejne obrazy “Bitwa pod Chocimiem” autorstwa Andrzeja Stecha (ok.1679 r.), “Bitwa pod Wiedniem” i  “Bitwa pod Parkanami” autorstwa Martina Altomontego namalowane zostały w latach 1693-95 na zlecenie króla Jana III. Taki sposób dekoracji wnętrza sakralnego był czymś zupełnie nowym i niespotykanym w kościołach Rzeczypospolitej.

 

 

W 2016 r., w ramach II etapu prac wykonane zostały prace konserwatorskie kamiennego fryzu na zachodniej ścianie południowego ramienia transeptu i wzdłuż południowej ściany nawy głównej oraz obramienie nawy głównej.
Zadanie zrealizował zespół konserwatorski pod kierunkiem Andrzeja Kazberuka w składzie: Anna Duda-Maczuga, Anika Agnieszka Józefowicz, Paulina Pytlak, Myhajło Ftoma, Roman Kubajm, Jurij Krywokulskyj, Wsewolod Tomaszewski, Julia Puzhak.

 

Prace sfinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej w ramach programu: “Dziedzictwo kulturowe” priorytet: “Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą” oraz ze środków Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z funduszy konkursu: “Współpraca z Polonia i Polakami za granicą w 2016 roku”.

 

Ponadto firmy Xervon Polska Sp. z o.o. z Piaseczna oraz Termokor Kaefer Sp. z o.o. z Rogowca przekazały na rzecz Fundacji kilkanaście ton rusztowań niezbędnych do przeprowadzenia prac.

 

+ -

To nie jest poprawny adres email